الشيخ الأميني ( مترجم : واحدى )
414
الغدير ( فارسى )
كردهاند ، مانند : حاكم نيشابورى ، حافظ بيهقى ، و حافظ ابن ابى شيبه ، حافظ دارقطنى ، حافظ ديلمى ، حافظ حداد و جز آنها ، بدون اينكه در آن طعن و انتقادى از طرف يكى از آنان مشهود گردد . اگر مراد او از عدم صحّت به لحاظ معارض بودن آن با رواياتى است كه حاكى از نزول آيهء مزبور در روز عرفه است ، در اين صورت ، نامبرده در حكم قطعى به بطلان يكى از دو جانب ، گزافهگويى كرده است ، چه بر فرض اينكه يك جانب در نظر او رجحان داشته باشد ، موجب آن نخواهد بود كه دربارهء ديگر حكم قطعى به بطلان بدهد ، چنان كه در مورد تعارض دو حديث مقرّر است ، خصوصا در صورتى كه جمع ميان تكرار نزول يك آيه ممكن باشد ، چنان كه همين احتمال را ابن جوزى در كتاب خود داده است ، مانند شمارى از آيات كريمه كه مكرر نازل شدهاند ، و از آن جمله است : آيهء بسمله كه يك بار در مكّه و بار ديگر در مدينه نازل شده « 1 » ، و آياتى ديگر كه ذكر آنها خواهد آمد . به علاوه ، داستان نزول آيهء مزبور در روز غدير با توجه به روايت از رازى و ابو السعود و ديگران تأييد مىشود داير بر اينكه پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله بعد از نزول اين آيه بيش از هشتاد و يك يا هشتاد و دو روز زيست نفرمود . « 2 » سيوطى در اين تحكم و زورگويى از ابن كثير پيروى كرده است ، چه نامبرده در تفسيرش بعد از ذكر حديث مزبور به دو طريق گويد : هيچيك از اين دو حديث درست نمىآيد « 3 » ، بنابراين ، او ستمكارتر است . 16 - ميرزا محمّد بدخشى ، حديث ابن مردويه را به شرحى كه قبلا از نظر گذشت « 4 » ، در مفتاح النجاة ذكر كرده است . پس از تمام اين دلايل و آثار ، آنچه در خور نهايت شگفتى است ، سخن آلوسى است كه گويد : شيعه از ابو سعيد خدرى آوردهاند كه گفت : اين آيه پس از فرمايش پيغمبر دربارهء على ، كرّم اللّه وجهه ، كه در غدير خم فرمود : من كنت مولاه ، فعلىّ مولاه ، نازل شد
--> ( 1 ) . تذكرة الخواص 18 . ( 2 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 230 . ( 3 ) . تفسير القرآن العظيم : 2 / 14 . ( 4 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 231 .